ოკუპაციის ფაქტები და წყაროები

რუსეთი საქართველოს საერთაშორისოდ აღიარებული ტერიტორიის დაახლოებით 20%-ს აკუპირებს: აფხაზეთსა და სამაჩაბლოს (ცხინვალის რეგიონი, რომელსაც რუსეთი „სამხრეთ ოსეთს“ უწოდებს). ეს არის თარიღებითა და წყაროებით დადასტურებული ფაქტები.

აფხაზეთი

მთავარი ქალაქი: სოხუმი

საბჭოთა პერიოდში აფხაზეთი საქართველოს შემადგენლობაში მყოფი ავტონომიური რესპუბლიკა იყო და მისი მოსახლეობის თითქმის ნახევარს ეთნიკური ქართველები შეადგენდნენ. 1992–1993 წლების ომში აფხაზმა სეპარატისტებმა, რუსული ძალებისა და ჩრდილოკავკასიელი მებრძოლების მხარდაჭერით, საქართველოს სამთავრობო ძალები განდევნეს. 200 000-ზე მეტი ეთნიკური ქართველი იძულებული გახდა, სახლი დაეტოვებინა, ეუთომ კი ეს ეთნიკურ წმენდად აღიარა.

ოკუპირებულია: 2008

ეს ტერიტორია საქართველოს ნაწილია. 1993 წლიდან ის საქართველოს ხელისუფლების კონტროლს მიღმაა, 2008 წლის აგვისტოს ომის შემდეგ კი რუსეთის სამხედრო ოკუპაციის ქვეშაა. 2021 წელს ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ დაადგინა, რომ მასზე ეფექტიან კონტროლს რუსეთი ახორციელებს.

მნიშვნელოვანი თარიღები

  • 1989საბჭოთა აღწერა: ეთნიკური ქართველები აფხაზეთის უდიდესი ჯგუფია — მოსახლეობის დაახლოებით 46%.
  • 1992–1993ომი. აფხაზი სეპარატისტები, რუსული ძალებისა და ჩრდილოკავკასიელი მებრძოლების მხარდაჭერით, საქართველოს სამთავრობო ძალებს ამარცხებენ. 1993 წლის სექტემბერში სოხუმი ეცემა და ეთნიკური ქართველების უმეტესობა განდევნილია.
  • 1994მოსკოვის შეთანხმება ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ; რუსული ჯარი დსთ-ის „სამშვიდობოების“ სახით შემოდის.
  • 1994–1999ეუთოს ბუდაპეშტის, ლისაბონისა და სტამბოლის სამიტები აფხაზეთში ქართველთა ეთნიკურ წმენდას გმობენ.
  • 2008აგვისტოში რუსეთი საქართველოში შემოიჭრა. რუსულმა და აფხაზურმა ძალებმა დაიკავეს ზემო აფხაზეთი (კოდორის ხეობა) — ბოლო ნაწილი, რომელიც საქართველოს კონტროლქვეშ რჩებოდა. 26 აგვისტოს რუსეთი აფხაზეთის „დამოუკიდებლობას“ ცნობს.
  • 2008ოქტომბერი: საქართველოს კანონი „ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ“ აფხაზეთს რუსეთის მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიად აცხადებს.
  • 2021ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო ადგენს, რომ 2008 წლის ცეცხლის შეწყვეტის შემდეგ აფხაზეთზე ეფექტიან კონტროლს რუსეთი ახორციელებს.
  • დღესრუსული სამხედრო ბაზები კვლავ აქაა. 1990-იან წლებში დევნილ ქართველებს სახლებში დაბრუნება დღემდე არ შეუძლიათ.

რჩევა სტუმრებისთვის

აპირებთ მონახულებას? საქართველოს კანონმდებლობით, უცხოელებს აფხაზეთში შესვლა მხოლოდ საქართველოს მხრიდან, ზუგდიდთან, ენგურის ხიდით შეუძლიათ.

წყაროები

  1. ECHR, Georgia v. Russia (II), judgment of 21 January 2021
  2. Ethnic cleansing of Georgians in Abkhazia (OSCE summits, 1989 census)
  3. Abkhazia conflict (displacement figures)
  4. Law of Georgia on Occupied Territories
  5. Meduza: only four UN member states recognize Abkhazia and South Ossetia (July 2026)

სამაჩაბლო

ასევე ცნობილია როგორც: ასევე მოიხსენიება როგორც ცხინვალის რეგიონი; რუსეთი და საოკუპაციო რეჟიმი მას „სამხრეთ ოსეთს“ უწოდებენ.

მთავარი ქალაქი: ცხინვალი

სამაჩაბლო ამ მიწის ისტორიული ქართული სახელია — ოდესღაც აქ მაჩაბლების თავადური საგვარეულოს მამულები იყო. 1922 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ აქ, საქართველოს შემადგენლობაში, სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი შექმნა. 1990 წელს ადგილობრივმა სეპარატისტებმა ცალკე რესპუბლიკა გამოაცხადეს; საპასუხოდ საქართველოს პარლამენტმა ავტონომია გააუქმა და ომი დაიწყო.

ოკუპირებულია: 2008

ეს ტერიტორია საქართველოს ნაწილია. მისი დიდი ნაწილი 1990-იანი წლების დასაწყისიდან საქართველოს ხელისუფლების კონტროლს მიღმაა, 2008 წლის აგვისტოს ომის შემდეგ კი მთლიანად რუსეთის სამხედრო ოკუპაციის ქვეშაა. 2011 წლიდან რუსული ძალები ოკუპაციის ხაზს შემოღობილ „საზღვრად“ აქცევენ და ზოგან მას საქართველოს კონტროლირებად მიწაზე უფრო ღრმად სწევენ.

მნიშვნელოვანი თარიღები

  • 1922საბჭოთა ხელისუფლება საქართველოს შემადგენლობაში სამხრეთ ოსეთის ავტონომიურ ოლქს ქმნის.
  • 1990სეპარატისტები ცალკე რესპუბლიკას აცხადებენ; დეკემბერში საქართველოს უზენაესი საბჭო ავტონომიას აუქმებს.
  • 1991–1992ომი. 1992 წლის ივნისის სოჭის შეთანხმება ბრძოლას წყვეტს და შემოჰყავს რუსული, ქართული და ჩრდილოეთ ოსური ბატალიონებისგან შემდგარი შერეული სამშვიდობო ძალები.
  • 2008აგვისტო: თვეების განმავლობაში მზარდი პროვოკაციების შემდეგ ცხინვალის ირგვლივ ბრძოლა იწყება. რუსული ჯარი საქართველოში შემოიჭრა სამაჩაბლოსა და მის გარეთ, საქართველოს უდავო ტერიტორიაზეც, გორის ჩათვლით. რეგიონის ეთნიკურად ქართული სოფლები იწვება და იძარცვება. რუსეთი ასევე იკავებს ახალგორის რაიონს, რომელიც მანამდე საქართველოს კონტროლქვეშ იყო.
  • 200826 აგვისტო: რუსეთი „სამხრეთ ოსეთის“ დამოუკიდებლობას ცნობს. ოქტომბერში საქართველოს კანონი „ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ“ მას რუსეთის მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიად აცხადებს.
  • 2011 – დღემდე„ბორდერიზაცია“: რუსული ძალები ოკუპაციის ხაზზე ღობეებს, მავთულხლართებსა და თხრილებს აწყობენ, ყოფენ სოფლებს და ადამიანებს მიწებსა და ოჯახებს აშორებენ.
  • 2021ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო ადგენს, რომ 2008 წლის ცეცხლის შეწყვეტის შემდეგ რეგიონზე ეფექტიან კონტროლს რუსეთი ახორციელებს და რომ მკვლელობები, წამება, ქართული სოფლების გადაწვა და ძარცვა ადმინისტრაციული პრაქტიკა იყო, რაზეც პასუხისმგებელია რუსეთი.

რჩევა სტუმრებისთვის

აპირებთ მონახულებას? საქართველოს კანონმდებლობით, უცხოელებს შესვლა მხოლოდ საქართველოს მხრიდან შეუძლიათ, თუმცა საოკუპაციო რეჟიმი უცხოელებს ამ გზით არ უშვებს.

წყაროები

  1. ECHR, Georgia v. Russia (II), judgment of 21 January 2021
  2. OC Media: Strasbourg court rules Russia has 'effective control'
  3. Amnesty International: Behind barbed wire, the human rights toll of borderization
  4. Law of Georgia on Occupied Territories
  5. Al Jazeera: The Georgian village facing Russian 'creeping occupation'